Het gedogen van de "harddrugssnack"

HET GEDOGEN VAN DE 'HARDDRUGSSNACK'

Officieel is het bezit van harddrugs strafbaar. Maar de praktijk is anders. Wie wordt gepakt met een kleine hoeveelheid levert z'n pillen in en feest zonder proces verbaal verder. ,,Dit is officieus gedogen."

(Door Marloes de Koning en Jan Salden)  van de Geassocieerde Pers Diensten

DEN HAAG (GPD) - Een 'snackie' heten xtc-pillen in de vriendengroep uit Hoorn. Op de meeste feesten mag je er drie bij je hebben zonder te hoeven schrikken als de politie je betrapt, weet de 23-jarige Dennis. Met een kleine hoeveelheid harddrugs op zak kom je weg, is zijn ervaring. De politie controleert wel, 'maar ze halen niet alles uit de kast'.
Zijn truc van een in zijn boxershort geniet zakje pillen volstaat al jaren. ,,Als je wordt betrapt, worden de pillen ingenomen, maar je komt wel binnen." Als harddrugs op een feest écht niet worden gedoogd, staat dat meestal vooraf op de website van de organisatie.
Harddrugs zijn formeel verboden, maar de praktijk is anders. Politie en justitie staan het gebruik oogluikend toe. Bij éeén pil of één wikkel cocaine mag de politie de bezitter van het Openbaar Ministerie (OM) laten lopen, zonder proces verbaal. Op grote feesten gelden nog flexibeler normen. Vaak twee of drie pillen, soms (Rotterdam) zelfs vijf. Wie ermee wordt betrapt moet ze inleveren, maar hoeft niet mee naar het bureau.
Vooral voor bezoekers van dancefeesten zijn de regels 'ontzettend vaag', zegt Floor van Bakkum van Unity, een aan de Jellinek-kliniek gelieerde groep vrijwilligers die jongeren voorlichten over middelengebruik. ,,Feestgangers weten gewoon niet waar ze aan toe zijn."
Die verwarring komt tot uitdrukking op jongerenwebsites als Partyflock. ,,Stomme vraag misschien, maar wat wordt door de politie gezien als een gebruikershoeveelheid?", vraagt een bezoeker van het forum over drugs. De antwoorden lopen sterk uiteen. ,,Met zes pillen ben je een dealer, geloof ik", mailt 'Rebel'. Andere bezoekers houden het op één pil, vier pillen en vijf pillen.
'Officieus gedogen', noemt hoogleraar strafrecht Theo de Roos het beleid. ,,Er wordt weliswaar niet helemaal de andere kant opgekeken, want de drugs moeten wel worden ingeleverd, maar er wordt geen straf uitgedeeld. Daar gaat nou niet bepaald een signaal van uit als: Dit laten we niet over onze kant gaan."
De grens tussen 'gedogen' (softdrugs) en 'niet vervolgen' (kleine hoeveelheden harddrugs) is volgens Toine Spapens vooral een woordenspel. Spapens doet aan de universiteit van Tilburg onderzoek naar drugs en georganiseerde misdaad. Hij maakt de vergelijking met hennepteelt. Als bij iemand vijf of minder hennepplanten worden aangetroffen, vervolgt het OM niet. Maar ze worden wel afgepakt. Hetzelfde geldt voor kleine hoeveelheden harddrugs. ,,Dat is pragmatisch van het OM, niet ideologisch. Als het OM ook kleine hoeveelheden gaat vervolgen loopt de hele organisatie vast."
De gedachte achter de vervolging van drugsdelicten in Nederland is sinds 1996: de verslaafde is een patiënt, die je moet helpen, niet opsluiten. De handel pakken we aan, legt Spapens uit. ,,Sindsdien is het recreatief gebruik van harddrugs enorm toegenomen. De meeste gebruikers zijn al lang niet meer zielige verslaafden, maar kritische consumenten die op vrijdag de kroeg in gaan. De oorspronkelijke gedachte achter het Nederlands beleid is eigenlijk niet meer van toepassing."
Het is daarom hoog tijd om het Nederlandse 'flower power' beeld van drugs bij te stellen, vindt Gary Kok uit Volendam. In 2003 richtte ze de stichting Moedige Moeders op, om tegen drugsgebruik onder jongeren te vechten. Ze raakte haar geloof in het gedoogbeleid kwijt toen haar zoon verslaafd raakte aan harddrugs.
In de praktijk bestaat de grens tussen soft- en harddrugs volgens Kok niet meer. Het 'stickie van toen' is het stickie van nu niet meer, zegt ze, door het vele malen hogere thc-gehalte. Kleine hoeveelheden harddrugs worden bovendien getolereerd. Dealers komen weg met een boete.
,,Tweehonderd euro. Dat vinden ze een lachertje. Het signaal van de regering is zó fout," windt Kok zich op. ,,De regering zegt in feite: Je mag een beetje gebruiken, een beetje verslaafd zijn, sociaal gebruiken is oké. Je creëert nu een jeugd die het heel normaal vindt dat ze ergens verslaafd aan is."

* Bij de GPD zijn aangesloten:

Het Belang van Limburg, BN/De Stem, Brabants Dagblad, Dagblad De Limburger, Dagblad van het Noorden, Eindhovens Dagblad, Gazet van Antwerpen, De Gelderlander, De Gooi- en Eemlander, Haarlems Dagblad, Leeuwarder Courant, Leidsch Dagblad, Limburgs Dagblad, Nederlands Dagblad, Noordhollands Dagblad, Het Parool, Provinciale Zeeuwse Courant, De Stentor, De Twentsche Courant Tubantia

Voor meer informatie: www.gpd.nl