50 jaar gedogen in Nederland
Nr. 3 – Accepteren, gedogen, decriminaliseren en legaliseren
Veel mensen denken dat drugs in Nederland zijn gelegaliseerd. Dat is echter niet het geval. Waar komt dit misverstand vandaan?
Hasj en marihuana (cannabis) worden in Nederland al ongeveer vijftig jaar gedoogd. Gedogen betekent dat iets officieel verboden is, maar dat de overheid ervoor kiest om niet of nauwelijks op te treden. Cannabis is dus nog steeds illegaal, maar het bezit van kleine hoeveelheden en de verkoop via coffeeshops worden onder voorwaarden toegestaan. Met andere woorden: het mag eigenlijk niet, maar gebruikers en verkopers worden meestal niet vervolgd. Dit heeft een negatieve trend gezet van acceptatie van deze drug.
Cannabis blijft strafbaar volgens de Opiumwet en staat vermeld op lijst II van deze wet. Juridisch gezien is er dus geen sprake van legalisering. De overheid kan het gedoogbeleid bovendien op elk moment aanpassen of beëindigen. Gedogen betekent: illegaal laten, maar door de vingers zien.
Dit principe wordt ook op andere terreinen toegepast, zoals bij sekswerk of bepaalde vormen van overlast. Het blijft strafbaar, maar er wordt bewust niet of beperkt gehandhaafd.
Decriminaliseren gaat een stap verder. Wanneer iets wordt gedecriminaliseerd, wordt het uit het strafrecht gehaald. Het gedrag is dan niet langer strafbaar en er kan geen vervolging of straf meer plaatsvinden. De gevolgen zijn duidelijk: geen boete, geen strafblad en geen strafrechtelijke consequenties. De wet beschouwt het gedrag dan als toegestaan of in ieder geval niet strafbaar.
Het verschil tussen gedogen en decriminaliseren is wezenlijk. Bij gedogen blijft iets officieel verboden, maar wordt er niet actief tegen opgetreden. Bij decriminaliseren verdwijnt de strafbaarheid volledig. Critici stellen dat gedogen kan leiden tot onduidelijkheid: het kan de indruk wekken dat een middel onschadelijk is, terwijl het juridisch nog steeds verboden is. Daarnaast wordt gewezen op neveneffecten, zoals drugstoerisme en een toename van verkoop.
De stap van decriminaliseren naar legaliseren is vervolgens kleiner. Legaliseren betekent dat iets volledig binnen de wet wordt toegestaan en gereguleerd. Politieke discussies laten zien dat sommige partijen en organisaties, zoals MDMA-gerelateerde lobbygroepen, pleiten voor verdere legalisering van bepaalde middelen.
Samenvattend: cannabis is in Nederland niet gelegaliseerd, maar wordt gedoogd. Dat is een belangrijk juridisch onderscheid dat in het publieke debat vaak onvoldoende wordt gemaakt maar belangrijk is hoe het opgevat wordt door het publiek.
Volg ons dit jaar terwijl we 50 jaar gedoogbeleid drugs kritisch onder de loep nemen.
???? Deel dit bericht en help het gesprek op gang te brengen.
???? Heb jij ervaring of een verhaal? Laat het ons weten.
???? Samen maken we zichtbaar wat te lang is genegeerd.
Contact: admin.ovom@proton en/of tiny@moedigemoeders.nl
